Το λιποίδημα είναι μία πάθηση που επηρεάζει το μεταβολισμό του λίπους από το σώμα, και για την οποία δεν γνωρίζουμε ακόμα την ακριβή αιτία. Αυτό που γνωρίζουμε είναι ότι κατά βάση προσβάλλει τα άνω και κάτω άκρα. Στα συγκεκριμένα σημεία μάλιστα παρατηρούμε μία πολύ χαρακτηριστική συσσώρευση λιπώδους μάζας με έμφαση γύρω από τα γόνατα, τις γάμπες και τα μπράτσα.
Το 1940 ήταν η πρώτη φορά, οι ιατροί Edgar Van Nuys Allen και Edgar Alphonso Hines Jr. περιέγραψαν σε μία δημοσίευσή τους το λιποίδημα ή αλλιώς, σύνδρομο Allen-Hines.
Μέχρι τότε, η πάθηση αυτή ήταν άγνωστη και δυστυχώς τόσο η ιατρική κοινότητα όσο και οι ασθενείς, συνεχίζουν να την αγνοούν. Έτσι, ασθενείς που πάσχουν από λιποίδημα παραμένουν χωρίς τη παροχή σωστής θεραπείας.
Λιποίδημα: Αριθμητικά Στοιχεία
Στην Ελλάδα υπολογίζεται πως 1 στις 9 γυναίκες, ανεξαρτήτου ηλικίας, πάσχει από λιποίδημα. Πιο συγκεκριμένα, η Ελληνική Εταιρία Παχυσαρκίας δηλώνει την ύπαρξη περισσότερων από 1.500.000 μεμονωμένων περιστατικών κατά προσέγγιση. Πρόκειται δηλαδή για το 7%-15% του γυναικείου πληθυσμού της Ελλάδας, με μέσο όρο 11%.
Μπορεί συνεπώς να θίγεται ένα σχετικά περιορισμένο ποσοστό, ωστόσο είναι ένα ζήτημα που θα έπρεπε να μας προβληματίζει όλους. Άλλωστε, το ενδεχόμενο ανάπτυξης λιποιδήματος καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής μας είναι υψηλό και συνεπώς είμαστε όλοι υπό κίνδυνο εμφάνισης.
Δυσκολίες στη Διάγνωση και Επιπτώσεις στην Ιατρική Φροντίδα
Ο κίνδυνος μάλιστα αυξάνεται σε άτομα με σημαντική κληρονομικότητα ή με ορμονικές αλλαγές.
Παρά τη συχνότητα εμφάνισής του, το λιποίδημα συχνά διαγιγνώσκεται εσφαλμένα ως παχυσαρκία, λεμφοίδημα ή λιποδυστροφία. Κάποιες φορές ακόμα μπορεί να εκληφθεί ως φυσιολογική ανάπτυξη του ιστού, χωρίς να γίνει καμία διάγνωση και χωρίς τη παροχή επιπλέον καθοδήγησης ή θεραπείας.
Ειδικότερα από το 2013, η σχετική ενημέρωση και η συνακόλουθη παροχή ιατρικής φροντίδας φαίνεται να έχει περιοριστεί σημαντικά στην Ελλάδα, με τα καταγεγραμμένα περιστατικά να σημειώνουν σημαντική μείωση.
Μάλιστα πολλοί από τους ασθενείς μας που πάσχουν από λιποίδημα, αποφασίζουν να μας συμβουλευτούν αφού μάθουν για τη πάθηση από άλλες πηγές. Παρατηρούμε δηλαδή, ότι η αυτοδιάγνωση λιποιδήματος είναι αποτελεσματική στην αναζήτηση σωστής θεραπείας. Ακόμα και αν γίνεται αρκετά καθυστερημένα, φαίνεται πόσο σημαντική είναι η αντιμετώπιση του λιποιδήματος για μια φυσιολογική ζωή.
Συμπτώματα λιποιδήματος
Πρέπει να έχουμε υπόψη μας ότι το λιποίδημα δεν συνδέεται με κάποιο συγκεκριμένο προφίλ ασθενή. Αν και γνωρίζουμε ότι ως επί το πλείστων θίγει γυναίκες, η ηλικία και η σωματική διάπλαση δεν αποτελούν αυστηρά στοιχεία προσδιορισμού πιθανών περιστατικών.
Αυτό σημαίνει πως συχνά, οι πρώτες ενδείξεις μπορεί να εμφανιστούν και σε παιδιά 10 ετών, ενώ ταυτόχρονα το σωματικό βάρος και η παχυσαρκία δεν είναι επαρκείς ενδείξεις για την εμφάνιση λιποιδήματος.
Χαρακτηριστικές ενδείξεις που παρατηρούμε στους ασθενείς, είναι: η δυσανάλογη διόγκωση των άκρων λόγω του συσσωρευμένου λίπους και η γενικότερη αύξηση του λιπώδους ιστού στα άκρα, τοπικό πρήξιμο και πόνους. Συχνά, βλέπουμε ακόμα την ταυτόχρονη εκδήλωση φλεβικών παθήσεων και τάση προς μελάνιασμα, ειδικά στα άκρα.
Καθημερινά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι ασθενείς με λιποίδημα είναι η δυσκολία να χάσουν βάρος, οι πόνοι κατά την ορθοστασία, πρήξιμο και οι προβληματισμοί αισθητικής φύσεως, λόγω της παραμόρφωσης που έχουν υποστεί.
Τα βασικά συμπτώματα που εμφανίζουν οι ασθενείς είναι μία γενική υπερπλασία των άνω και κάτω άκρων που προκαλείται από τη κατακράτηση λίπους. Αυτό μπορεί να προκαλέσει μη φυσιολογική ανάπτυξη των άκρων με αποτέλεσμα να φαίνονται δυσανάλογα σε σχέση με τον κορμό.
Πολύ χαρακτηριστική είναι η εμφάνιση των ποδιών που συχνά φαίνεται να συνδέονται μονοκόμματα από το γόνατο μέχρι τον αστράγαλο. Φυσικά, η ύπαρξη λίπους σε αυτές τις περιοχές αυξάνει και την όψη της κυτταρίτιδας.
Η κατακράτηση λίπους σε σημαντικές περιοχές που εμποδίζουν τη κινητικότητα, καθιστά ακόμα και τις καθημερινές λειτουργίες απαιτητικές. Συνεπώς, άτομα που πάσχουν από λοιπήδημα, αντιμετωπίζουν κινητικά προβλήματα στη καθημερινότητα, δυσκολεύονται να χάσουν βάρος ή να δουν τα αποτελέσματα της προσπάθειάς τους.
Γενικότερα, εγκλωβίζονται σε έναν φαύλο κύκλο όπου το λιποίδημα δυσκολεύει την απώλεια βάρους και η ύπαρξη περιττών κιλών με τη σειρά της, διαιωνίζει το λιποίδημα.
Στάδια Εξέλιξης του Λιποιδήματος
Ανάλογα με τη βαρύτητα της πάθησης του λιποιδήματος, διαχωρίζουμε 4 στάδια. Η σταδιοποίηση αυτή βασίζεται στην κλινική εικόνα και τα συμπτώματα και μπορεί να διαφοροποιείται σε κάθε σημείο του σώματος. Μπορεί για παράδειγμα να υπάρχει λιποίδημα 2ου βαθμού στα μπράτσα, 3ου βαθμού στους μηρούς και 4ου βαθμού στα γόνατα. Ωστόσο, η κατηγοριοποίηση της κάθε ασθενούς γίνεται λαμβάνοντας υπόψιν το βαρύτερο στάδιο.
Το λιποίδημα είναι μια πάθηση με προοδευτική εξέλιξη, η οποία διακρίνεται σε τέσσερα στάδια, ανάλογα με τη βαρύτητα των συμπτωμάτων. Η σωστή διάγνωση σε κάθε στάδιο είναι κρίσιμη για την παροχή κατάλληλης θεραπείας.
Πρώτο Στάδιο
Το πρώτο στάδιο είναι η πιο ήπια και δύσκολη στη διάγνωση φάση.
Χαρακτηριστικά:
- Δυσαναλογία άκρων και κορμού.
- Συσσώρευση λίπους γύρω από γόνατα και γάμπες.
- Όζοι και κυτταρίτιδα στα κάτω άκρα.
- Σποραδικοί μώλωπες και αίσθημα βάρους στα πόδια.
Δεύτερο Στάδιο
Σε αυτό το στάδιο, τα συμπτώματα γίνονται πιο έντονα.
Χαρακτηριστικά:
- Εμφανέστερη συσσώρευση λίπους γύρω από τους συνδέσμους.
- Ανάγλυφη κυτταρίτιδα και αισθητοί όζοι στην αφή.
- Έντονοι μώλωπες, πρήξιμο και πόνοι.
- Πρόσθετο βάρος λόγω της αύξησης του λιπώδους ιστού.
Τρίτο Στάδιο
Το τρίτο στάδιο συνοδεύεται από σοβαρότερες επιπτώσεις.
Χαρακτηριστικά:
- Οι ασθενείς είναι συχνά υπέρβαροι και δυσκολεύονται να χάσουν βάρος.
- Έντονοι πόνοι και σκληρυμένοι λιπώδεις όζοι.
- Αλλοιωμένη εμφάνιση και υφή της επιδερμίδας λόγω της πάθησης.
Τέταρτο Στάδιο
Η πιο προχωρημένη φάση με σημαντική επιβάρυνση.
Χαρακτηριστικά:
- Εμφάνιση λιπολεμφοιδήματος (κυρίως σε γόνατα, μηρούς και γάμπες).
- Σοβαρά κινητικά προβλήματα και χαμηλή ποιότητα ζωής.
- Οι ασθενείς είναι συχνά υπέρβαροι με σοβαρές δυσκολίες καθημερινής λειτουργικότητας.
Το λιποίδημα μπορεί να εκδηλώνεται σε διαφορετικά στάδια ανά περιοχές του σώματος, καθιστώντας τη σωστή διάγνωση και εκτίμηση απαραίτητες για την εφαρμογή αποτελεσματικής θεραπείας. Ένα ειδικός ιατρός λιποιδήματος μπορεί να σας δώσει τις απαραίτητες πληροφορίες και καθοδήγηση που χρειάζεται ένας ασθενής σε κάθε στάδιο θεραπείας.
